Jak powstaje kubek emaliowany?

Od arkusza stali do gotowego produktu. Manufaktura Olkuskie Wyroby Emaliowane.

Na pierwszy rzut oka kubek emaliowany wydaje się prostym produktem. Metalowy korpus, kolorowa emaliowana powierzchnia, uchwyt i charakterystyczny rant.

W rzeczywistości za jego wykonaniem stoi proces technologiczny, który od lat wymaga doświadczenia, precyzji i kontroli jakości. Emalia nie wybacza błędów. Jeśli którykolwiek etap zostanie wykonany niedokładnie, efekt będzie widoczny po wypaleniu produktu.

To właśnie dlatego produkcja naczyń emaliowanych wciąż w dużej mierze opiera się na wiedzy i praktyce ludzi oraz na pracy ręcznej, a nie na automatyzacji. Zanim naczynie emaliowane stanie się gotowym produktem przechodzi przez ręce nawet 20 osób!

Wszystko zaczyna się od odpowiedniej stali

Nie każdy gatunek stali nadaje się do emaliowania.

To jedna z mniej znanych, ale najważniejszych informacji. Emalia musi trwale związać się z metalowym podłożem podczas wypalania. Aby było to możliwe, wykorzystuje się stal emalierską – materiał o odpowiednio dobranym składzie chemicznym i właściwościach powierzchni.

Taką stal stosuje się w manufakturze Olkuskie Wyroby Emaliowane i to właśnie ten jej rodzaj pozwala uzyskać trwałe połączenie szkliwa z metalem. Zastosowanie przypadkowego materiału mogłoby prowadzić do pękania lub odspajania emalii już na etapie produkcji albo podczas późniejszego użytkowania, co zdarza się po nabyciu taniego kubka z niewiadomego źródła.
Dla użytkownika końcowego stal pozostaje niewidoczna. To emalia przyciąga wzrok. Jednak bez właściwego podłoża nawet najlepsza emalia nie spełni swojej funkcji.

Tłoczenie. Kiedy arkusz stali staje się kubkiem

Kolejnym etapem jest formowanie naczynia.
Z arkuszy stali powstają elementy, które następnie są tłoczone na prasach. W zależności od modelu formowany jest korpus kubka, dno oraz pozostałe elementy konstrukcyjne.
Następnie wykonywane są operacje technologiczne, takie jak:
• wywijanie rantu,
• zgrzewanie ucha,
• wyrównanie krawędzi,
• kontrola wymiarów.
Na tym etapie kubek wygląda jeszcze bardzo surowo. Przypomina bardziej element przemysłowy niż naczynie, które później trafi na biurko, do kuchni czy plecaka turystycznego.

Przygotowanie powierzchni

Etap, którego nie widać, ale który decyduje o trwałości. To jeden z najważniejszych momentów całego procesu.
Emalia nie może zostać nałożona na zabrudzoną lub zatłuszczoną powierzchnię. Nawet niewielkie zanieczyszczenia mogłyby spowodować powstanie wad po wypaleniu.
W przypadku emalii wymagania są bardzo duże, ponieważ podczas wypalania szkliwo trwale stapia się ze stalą.

Pierwsza warstwa – fundament całej „powłoki”

Wiele osób myśli, że kubek jest emaliowany tylko raz. W praktyce proces wygląda zupełnie inaczej. Emalia powstaje z odpowiednio dobranej mieszanki surowców: szkła i gliny, z których przygotowuje się tzw. masę emalierską.

Kluczowy moment następuje podczas wypalania w piecu. Wysoka temperatura powoduje stopienie składników i utworzenie gładkiej, szklistej powłoki, która trwale łączy się z metalowym korpusem naczynia. To właśnie ten proces nadaje emalii jej charakterystyczną trwałość, odporność i estetyczny wygląd.

Pierwszą warstwę stanowi emalia gruntowa. Jej zadaniem nie jest uzyskanie odpowiedniego koloru, tylko stworzenie trwałego połączenia pomiędzy stalą a kolejnymi warstwami emalii. To właśnie ta warstwa odpowiada za „przyczepność” całego systemu emalierskiego. Można ją porównać do fundamentów domu. Po zakończeniu budowy są niewidoczne, ale to od nich zależy trwałość całej konstrukcji. Tak samo jest z emalią gruntową. Choć pozostaje ukryta pod kolejnymi warstwami, w dużej mierze decyduje o trwałości i jakości gotowego kubka.

Kolejne warstwy. Budowa koloru i charakteru naczynia emaliowanego

Po wypaleniu pierwszej warstwy nakładane są kolejne.

W zależności od technologii i rodzaju naczynia, kubki i inne naczynia wytwarzane w Olkuskich Wyrobach Emaliowanych pokrywane są co najmniej trzema warstwami emalii, a w niektórych przypadkach nawet większą ich liczbą. To właśnie wielowarstwowy proces emaliowania, w połączeniu z możliwością personalizacji kolorów, wyróżnia tę manufakturę na tle producentów z całego świata.

Każda z warstw nich pełni określoną funkcję. Jedna odpowiada za trwałość, kolejna za uzyskanie odpowiedniego koloru. Następna za estetykę powierzchni, połysk oraz końcowy efekt wizualny.
To właśnie dzięki wielowarstwowemu procesowi emaliowania gotowe naczynia mają głębię koloru, charakterystyczny połysk i wysoką odporność na codzienne użytkowanie.

Wypalanie w temperaturze około 800°C

Moment, w którym dzieje się najwięcej.

Naczynia emaliowane trafiają do pieca emalierskiego, gdzie przez określony czas przebywają w temperaturze dochodzącej do około 800°C. W tej temperaturze emalia mięknie, topi się i trwale łączy z powierzchnią stali. To właśnie tutaj zachodzi proces, którego nie da się zastąpić żadnym klejem ani farbą.

Po ostygnięciu powstaje jednolita szklista powłoka, odporna na wysoką temperaturę, korozję oraz codzienne użytkowanie.

Każda kolejna warstwa wymaga precyzyjnie dobranych parametrów procesu. Zbyt krótki czas wypalania może nie zapewnić prawidłowego zespolenia emalii ze stalą. Zbyt długi może wpłynąć na wygląd powierzchni lub kolor.

Dlatego wieloletnie doświadczenie pracowników manufaktury ma tutaj ogromne znaczenie.

Nadruk, który staje się częścią kubka

Gotowy kolor to jeszcze nie koniec procesu. Jeśli projekt przewiduje personalizację, kolejnym etapem jest wykonanie nadruku.
Kubki oferowane przez Lovemalia są znakowane metodą kalkomanii emalierskiej w Olkuskich Wyrobach Emaliowanych. Po naniesieniu grafiki naczynie trafia ponownie do pieca, gdzie wysoka temperatura trwale łączy wzór z warstwą emalii. Dzięki temu zdobienie wyróżnia się wysoką odpornością na codzienne użytkowanie i znacznie przewyższa trwałością nadruki wykonywane metodami powierzchniowymi.

Dla marek oznacza to coś więcej niż estetykę. Logo, czy też zaprojektowana grafika nie są tylko nadrukowane na kubku – staje się częścią produktu, który będzie towarzyszył użytkownikowi przez długi czas..

Kontrola jakości

Każdy etap produkcji wymaga kontroli. Sprawdzane są między innymi:
• jakość powierzchni,
• równomierność pokrycia emalią,
• kolor,
• wymiary,
• poprawność wykonania ucha,
• estetyka rantu,
• jakość dekoracji.
To szczególnie ważne w projektach B2B, gdzie zamówienia często obejmują setki lub tysiące kubków. Powtarzalność kolorów, zgodność z identyfikacją wizualną marki i jakość wykonania mają bezpośredni wpływ na odbiór całej kampanii promocyjnej.

Dlaczego dwa kubki emaliowane mogą się od siebie nieznacznie różnić?

To pytanie często pojawia się wśród osób, które po raz pierwszy zamawiają naczynia emaliowane.

Odpowiedź jest prosta – emalia jest materiałem, który powstaje w procesie wypalania. Wysoka temperatura, właściwości szkliwa i specyfika produkcji sprawiają, że drobne różnice w odcieniu, intensywności koloru czy charakterze rantu są naturalną cechą tego typu naczyń. Nie są wadą. Są dowodem na to, że mamy do czynienia z prawdziwą emalią, a nie z przemysłową powłoką lakierniczą.

Właśnie dlatego wiele marek wybiera personalizowane kubki emaliowane. Łączą one wysoką powtarzalność jakości z subtelnym, rzemieślniczym charakterem, którego nie da się uzyskać w przypadku produktów wykonanych z tworzyw sztucznych.

Jeżeli zainteresował Cię ten temat, napisz do nas, wspólnie przygotujemy projekt kubka emaliowanego, który będzie spójny z Twoją identyfikacją wizualną: biuro@lovemalia.pl.